Culinair Afrika: van braaivleis tot fufu

De Afrikaanse keukens zijn voor vele Europeanen vrij onbekend. Dat is jammer, want er zijn een heleboel Afrikaanse gerechten, ingrediënten en kooktechnieken die absoluut het proberen waard zijn! In deze blog lees je meer over traditionele maaltijden van verschillende Afrikaanse landen die je met Djoser kunt bezoeken.

Kenia & Tanzania
De keukens van Kenia & Tanzania hebben veel overeenkomsten. Veel gerechten worden gemaakt met aardappelen, maïs, granen, bananen en cassave. Ugali, een soort brei van maïsmeel, wordt door vele inwoners gegeten op dagelijkse basis. Een populair vleesgerecht is nyama choma: letterlijk uit Swahili te vertalen als ‘geroosterd vlees’. Meestal gaat het om geiten- of rundvlees en het wordt in beide landen gezien als het nationale gerecht. 

Kachumbari is een salade die  bestaat uit verse tomaten, ui en chilipepers en als bijgerecht wordt geserveerd. Ook wordt er veel vis gegeten, zowel zoetwatervissen als tilapia als zeevissen aan de kust. Aan de kust worden er ook veel kruiden gebruikt, aangezien de regio al honderden jaren langs onderdeel waren van de kruidenhandel op de Indische Oceaan. Een voorbeeld van een gerecht met veel kruiden is het gebakken rijstgerecht pilau, dat absoluut het proberen waard is.

Thee is ook populair,  met name Keniaanse zwarte thee waarin grote scheppen suiker worden toegevoegd. Ook is vruchtensap populair in de landen zoals dat van mango, ananas en passievrucht.

Oeganda
In Oeganda verbouwen de meeste mensen hun eigen eten. Matoke, gestampte groene bananen, zijn voor veel Oegandezen het belangrijkste basisvoedsel, maar ook posho (vergelijkbaar met ugali) en kalo (brei van cassave) zijn populair. Daarnaast is de rolex een zeer bekende snack. Dit is een chapati (platbrood) met een gebakken ei erin gerold. De naam komt dan ook van opgerolde eieren! Je kunt het op bijna iedere straathoek kopen. Een andere populaire snack zijn gebakken sprinkhanen: nsenene. Ze worden vooral in het midden en westen van het land gegeten.

In Oeganda worden ook veel alcoholische dranken gebrouwen. Het bekendste is de lokaal gestookte gin genaamd waragi, die bijzonder sterk kan zijn. Ook worden er, met name in het oosten en noorden van het land, traditionele bieren gebrouwen, gemaakt van gefermenteerde granen waar warm water bij wordt gegooid. Vervolgens wordt het door middel van lange rieten met een filter aan het einde opgedronken. 

Zuid-Afrika & Namibië
Doordat Zuid-Afrika en Namibië beiden in zuidelijk Afrika liggen, zijn er veel overeenkomsten in de keukens van de landen. Bij Zuid-Afrika denken we al snel aan wijn. De wijnen uit Zuid-Afrika zijn overal ter wereld bekend. De druiven voor deze wijnen worden in de kustgebieden van het land verbouwd, rondom Kaapstad, in de rest van het land is de temperatuur daarvoor te hoog. Bekende wijngebieden zijn o.a. Stellenbosch, Worcester en Franschhoek.

De inwoners van beide landen houden erg van vlees, dat vaak gegeten wordt tijdens een braai. Bij een braai worden er grote stukken vlees op een grill gelegd, dat langzaam wordt gegaard. Bij deze traditie komen veel mensen samen om te genieten van het braaivleis. De traditie is zelfs erkend als werelderfgoed. Wat ook zeer geliefd is in zuidelijk Afrika is biltong. Dit is gedroogd en gekruid vlees, vaak gemaakt van rund maar ook van wild als koedoe en struisvogels. Het lijkt een beetje op beef jerky.

Verder zijn er ook populaire vegetarische gerechten te vinden. Een voorbeeld hiervan is Chakalaka, een groenteschotel op basis van tomaat, ui en specerijen als gember en chilipepers. Een zeer bijzondere specialiteit in zuidelijk Afrika zijn mopane-wormen. Dit zijn gekookte en zongedroogde rupsen van de nachtelijke keizersvlinder. Ze zien er niet erg smakelijk uit maar ze zijn erg voedzaam - zo zit er bijvoorbeeld veel proteïne en ijzer in!

In Namibië kom je veel Duitse gerechten tegen. Dit komt doordat Namibië van 1884 tot 1919 een kolonie is geweest van Duitsland. Apfelstrudels en schnitzels, maar ook Duits bier zijn er geliefd. Langs de kust, in o.a. Swakopmund en Walvisbaai, worden veel zeevruchten gegeten. Er worden daar verse oesters geserveerd en als luxe gerecht kun je genieten van kreeft.

Madagaskar
Op Madagaskar is een mix van vele keukens te vinden, met Afrikaanse, Aziatische en Westerse invloeden. Lokale maaltijden bestaan vaak uit rijst, vlees en vis. Vooral zebu-vlees is populair, afkomstig van de typische, lokale runderen. worden o.a. gebruikt als hulp bij het verbouwen van rijst en  als vervoersmiddel. Wanneer de dieren een oudere leeftijd bereiken worden ze geslacht en worden er verschillende gerechten van het vlees gemaakt. Zo kun je zebu-entrecote met pepersaus, zebu-curry en zebu-gehakt terugvinden op menukaarten van de restaurants op Madagaskar. Daarnaast is ook de Franse keuken populair. Het land is dan ook een Franse kolonie geweest. Een typisch gerecht is bijvoorbeeld Canard a l'Orange: eend met sinaasappel.

Wanneer je uit eten gaat op Madagaskar is ranovola een leuk drankje om te bestellen. Dit drankje wordt gemaakt van het water waarin rijst is gekookt. Voor de smaak wordt de rijst verbrandt. Het wordt daardoor ook wel verbrande rijstthee genoemd.

Ghana
Net als in veel andere Afrikaanse landen bestaan maaltijden in Ghana hoofdzakelijk uit een zetmeelproduct gecombineerd met een saus en proteïnegerecht. Gedroogde vis is zeer populair, maar ook gekruid vlees. Een bekend deeggerecht is fufu, meestal gemaakt van gestampte cassave en yams. Het wordt meestal geserveerd met een saus op basis van pinda’s. Een bekend rijstgerecht in Ghana is jollof. Het wordt gemaakt met tomaten, bouillon, paprika’s en pepers. Dit gerecht is in heel West-Afrika erg populair, bijna ieder land heeft er een eigen variant van. Er is zelfs een heuse strijd gaande tussen verschillende landen wie de beste jollof zou maken.

Egypte
In Egypte zijn veel bekende vleesgerechten te vinden. De meest bijzondere is overduidelijk de gebraden of gegrilde duif, deze wordt veelal gevuld met rijst, dit gerecht heet hamam mahsi. Daarnaast zijn er in de Egyptische keuken veel gerechten met bonen, linzen en kikkererwten. Zo is ful medames een bekend gerecht, dit wordt gemaakt met gekookte tuinbonen. Een ander populair gerecht is koshary: een mix van rijst, macaroni en linzen met een tomatensaus. Het gerecht wordt gezien als het nationale gerecht en is daardoor overal in het land te vinden.

Qua drankjes is vooral thee (shai) in Egypte populair. Er is o.a. een bekende muntthee en ook hibiscusthee is zeer geliefd. Thee wordt zowel warm als koud gedronken. Naast thee is ook Egyptische koffie (ahwa) populair. Dit is een zeer sterke koffie die vaak zoet gedronken wordt, dus met suiker. Soms wordt er ook kardemom aan toegevoegd.

Marokko
Het nationale gerecht van Marokko is couscous, dat wordt gemaakt met gestoomd griesmeel, groente en vlees. Het geheel wordt afgemaakt met verschillende toppings als rozijnen en kikkererwten. Daarnaast is de tajine zeer populair in Marokko, dit is een stoofpot waarin vlees- en visgerechten worden klaargemaakt. Tijdens de lunch staan er vaak veel verschillende tajines op tafel met allerlei lekkere gerechten. Er zijn ook veel kleine bekende gerechtjes  in de Marokkaanse keuken. Zo zijn briouats zeer populair: bladerdeeggebakjes gevuld met vlees. Ook msemmen, een platbrood gemaakt van deeg dat veel van bladerdeeg wegheeft.

Net zoals in Egypte is thee in Marokko het populairste drankje. De nationale drank van Marokko is nana: deze thee is op basis van groene thee met enkele muntblaadjes en veel suiker. Daarnaast zijn ook vruchtensappen en alcoholvrije cocktails overal te vinden in het land.